Flexibele teams werken met de Flexmonitor

De term ‘flexibiliteit’ heeft voor velen een negatieve bijsmaak; het gaat dan over flexibele werktijden en flexkrachten. Of wéér een verandertraject dat een beroep doet op je flexibiliteit. Maar flexibiliteit gaat over meer dan dat! Het gaat over het lerend, dynamisch en prettig samenwerken en het gemakkelijk aanpassen aan de veranderingen. Trots op jezelf en trots op je team.

Ik vind het belangrijk om met professionals in mee te denken hoe zij hun werk op zo’n manier kunnen doen dat ze er trots op zijn. Zodat zij als dynamisch professional overeind blijven in de veranderende omgeving. Daarom investeer ik samen met Trifier in promotieonderzoek naar flexibiliteit

Uit een literatuur onderzoek blijkt dat flexibiliteit vaak wordt gezien als een voorwaarde van verandering
1.       de organisatie moet veranderen,
2.       er wordt een noodzaak gecreëerd (de ‘sense of urgency’),
3.       mensen moeten zich flexibel opstellen,
4.       de boel verandert,
5.       en vervolgens wordt de nieuwe situatie geïnstitutionaliseerd.
Cynisch gezegd is dat een verandering van de ene rigide situatie naar de andere. Wanneer veranderingen snel gaan, en dat kun je de laatste jaren wel stellen, is dit niet vol te houden.

Daarom is een permanente flexibiliteit nodig als een proactieve houding waardoor je kunt meebewegen zonder dat dat steeds als een verandertraject voelt. Dat is een systemisch vraagstuk; het vraagt ontwikkelingen in het hele systeem van de organisatie.

Om die flexibiliteit te creëren, moeten medewerkers avontuurlijk zijn, moeten managers de top-down controle loslaten en zullen organisaties moeten experimenteren buiten hun eigen grenzen. En we weten allemaal hoe lastig dat is.

Er is behoefte in teams en organisaties aan methoden en modellen die aan de slag gaan met leiderschapsstijl, empowerment, bottom-up processen, regels, persoonlijke leertrajecten en teamontwikkeling. Een voorbeeld van zo’n methode is de Flexmonitor.

De Flexmonitor
De vele verandertrajecten in de GGZ vragen om flexibiliteit. Voor teams in de intensieve zorg is dit een extra uitdaging. In het intensieve en complexe werk, vaak achter een gesloten deur, hebben collega’s elkaar hard nodig. De rijen sluiten zich, men werkt schouder aan schouder. De valkuil daarvan is dat deze teams in de loop van de tijd hun flexibiliteit en veerkracht verliezen. Nieuwe ontwikkelingen en methodieken worden niet meer overgenomen en het leren stopt. 
Voor deze teams zijn negatieve ontwikkelingen in de flexibiliteit en veerkracht lastig te signaleren. Het zijn sluipende processen die je vaak pas ziet als het te laat is. Hoe neem je als teamlid, in een team met toenemende zelforganisatie, dat soort sluipende en negatieve tendensen waar wanneer je er zelf onderdeel van uitmaakt? Trifier voert in samenwerking met GGzE, GGz Breburg en Dimence, deels gesteund door het O&O fonds GGz, een project uit met de Flexmonitor; een methode om vroegtijdig negatieve ontwikkelingen in de flexibiliteit en veerkracht van teams te signaleren.

In het onderzoek hebben we gekeken naar de manier waarop instellingen werken met methodes van vroegsignalering en risicotaxatie om een crisis bij cliënten tijdig te zien aankomen. Het reageren op vroege signalen met passende interventies is daar de kern van. En het levert als methode aanknopingspunten op voor de vroegsignalering van ongewenste ontwikkelingen in teams op het gebied van flexibiliteit. Dat is het uitgangspunt geworden voor de Flexmonitor.
In de vier domeinen; leergedrag, samenwerking, beslissingsgedrag en draagkracht, bepalen de teams de indicatoren die de basis vormen van een team-specifieke vragenlijst. Daarnaast benoemen de teams interventies per domein en per niveau.

Vanuit de ervaringen van alle teams die met de Flexmonitor werken ontstaat er een verzameling van de door hen geformuleerde indicatoren en interventies. Zo krijgen we meer inzicht in zelfregie en best-practices op het gebied van zelforganisatie, flexibiliteit en vitaliteit.

De waarde van de Flexmonitor
De waarde van de Flexmonitor is vooral te vinden in de methode; het geeft individuen, een team en haar management een mogelijkheid om een sluipend mechanisme te expliciteren en daarbij zelf interventies te formuleren. De Flexmonitor helpt bij het bespreken van zaken die normaal onder tafel blijven. Teamleden geven aan dat ze met elkaar in gesprek komen en dat er meer stabiliteit lijkt te ontstaan en kunnen zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun flexibiliteit. Ook het O&O-fonds GGZ noemt de Flexmonitor een mooi instrument dat vanuit de werkvloer een beweging inzet.

 

Frank van Gool, Trifier

Meer lezen? www.flexmonitor.net

terug naar vorige pagina
Flexibele teams werken met de Flexmonitor
Kijk hier voor ons trainingsaanbod